Facebook RSS Feed
 
Model R/C: Model Araç Seçimi: Elektrikli mi Nitrolu mu?
Tarih: 29.03.2012, Platform: -, IDE: -, Level: 100



Radyo kontrollü modeller hakkındaki yazı dizime, bu hobiye başlarken aklıma takılan ilk soruyu ele alarak başlamak istiyorum: "Elektrikli mi, nitrolu mu?" Model araçlardan alacağınız keyfi direkt ve dolaylı olarak etkileyen, belki de yeni eğlencenizin devamını getirip getirmeyeceğinizi belirleyen önemli bir konudur. Her iki çeşit aracın da artıları ve eksileri bulunuyor. Kararınızı verirken, bu şartları değerlendirip hangi türden daha çok zevk alacağınızı öngörmeniz gerekiyor. Öngörünüze kılavuzluk etmek amacıyla, araçların artı ve eksilerini masaya yatıralım...

Elektrikli Araçlar

Motor çeşitlerine göre fırçalı (brushed) ve fırçasız (brushless) modelleri bulunur. Fırçalı motorların ömürleri kısadır ve performansları orta düzeydedir. Fırçasız motorlar ise yüksek güçte ve devirdedirler. Bunun yanı sıra, hareket nedeniyle aşınan elektrik bağlantı noktaları (fırçaları) yoktur. Bu yüzden kullanım ömürleri boyunca bakım gerektirmezler. Fırçasız motorlu kitler bir miktar daha pahalıdır. Aracınıza ayıracağınız bütçe genişse, mutlaka fırçasız motorlu bir model düşünün. (Bu modelleri ayırdetmenin en kolay yolu, motora giden kablo sayısına bakmaktır. Motora 2 kablo bağlıysa fırçalı, 3 kablo bağlıysa fırçasız modeldir.) Bundan sonraki değerlendirmelerim fırçasız motorlu araçlar için olacak. Şimdi elektrikli araçların nitrolu araçlara göre artılarını ve eksilerini inceleyelim...

+ Hız: Düşünülenin aksine elektrikli araçlar, nitrolu araçlara göre daha hızlıdır. Satın alacağınız orta düzey bir araç, kutusundan çıktığı haliyle 70km, batarya ve dişli değişimi ile de 100 ~ 140km hızlarına çıkabilmektedir. Bu kadar hızı kontrol edemem diyorsanız, öğrenme sürecinde kumandadan hız limiti koyabilirsiniz. Zamanla limiti yükselterek yeni aracınıza alışmış olursunuz.

+ Kullanım kolaylığı: Elektrikli araçların çalıştırılması kolaydır. Kumandanızı ve aracınızı, toplamda 2 düğmeye basarak sürüşe hazır hale getirebilirsiniz. Oyuncak arabaları çalıştırmak kadar kolaydır.

+ Hafiflik: Elektrikli araçlar, nitro modellere göre daha az donanıma sahiptir. Dolayısıyla da daha hafiftirler. 1:8 Ölçekli elektrikli bir monster truck 4 kilo iken, aynı ölçekteki nitro modeli 6 kilo civarında olacaktır. Aracın taşınabilmesi, kalkması, durması ve bir yere çarptığında vereceği zarar hesaba katıldığında, hafif araç tercih sebebi olacaktır.

+ Düşük arıza ihtimali: Elektrikli standard bir araçta 2 motor bulunur. Nitrolu araçlarda ise 4 motor ve fazladan şanzıman sistemi vardır. Yani, elektrikli araçlarda arıza yapabilecek bileşen sayısı daha azdır. Ayrıca, elektrikli bir araç arıza yaparsa çoğunlukla durur. Nitrolu bir araç ise arıza yaptığında kontrol dışı kalır, kendisine ve çevreye zarar verebilir.

+ Motor ömrü: Fırçasız motora sahip elektrikli araçlarda motorun ömrü, aracın mekanik ömründen çok daha fazladır. Tavsiye edilen dişli ayarlarını aşmadığınız takdirde motorunuz hep sizinle olacaktır.

+ Düşük kullanım maliyeti: Aracınızı sürmek için yakıt masrafı ödemezsiniz. Elektrikli araçları sürmek için gereken tek şey, bataryanızı şarj etmektir. Kaliteli bir LiPo batarya, üreticinin tavsiyelerine uyarsanız 300 kez şarj edilebilir. Bataryanızın eskime oranını ve fiyatını hesaplarsak, kullanım başına 1 TL'den az eskime masrafınız olur.

+ Kapalı ortamda kullanım: Elektrikli araçlarınızı havalandırması olmayan kapalı ortamlarda kullanabilirsiniz. Elbette ki model aracınızı dışarıda kullanmak için alacaksınız, ancak aracınızın bazı ayarlarını dışarıya çıkmadan, çalışma masanızda yapabilirsiniz.

- Motordan fren: Orta düzey elektrikli araçlarda fren diski yada mekanizması bulunmaz. Fırçasız motorlar, yapıları sayesinde millerini bir miktar kilitleyebilirler ve ek mekanizmaya gerek kalmadan fren yapabilirler. Bunun asıl dezavantajı, fren gücünün bazı modellerde düşük olmasıdır. Örneğin, aracınız yokuş aşağı dururken fren yaptığınızda tamamen durmayacak ve düşük bir hızda ilerleyecektir. Diğer dezavantaj da, frene bastığınız sürece hem motorunuz ısınacak, hem de gaza basıyormuş gibi batarya gücünüz düşecektir. Motordan frenin avantajı ise, ısınacak ve aşınacak bir fren diskinizin olmamasıdır.

- Düşen performans: Aracınızı ne kadar agresif kullanırsanız ve ne kadar dur - kalk yaparsanız, bataryanızın gücü o miktarda azalacaktır. Birkaç dakika sürat yaptığınızda, aracınızın bir miktar yavaşladığını farkedeceksiniz. Batarya gerilimi düştükçe aracınızın performansı düşer. Performans düşüşü, Ni-Mh pillerde daha çok belli olurken, Li-Po bataryalarda daha azdır.

+ Alçak ağırlık merkezi: Elektrikli araçlar, motorlarının yatay yerleşimi nedeniyle genellikle nitro modellere göre daha alçak ağırlık merkezine sahip olacaktır. Bu sayede virajlarda devrilme riskleri büyük ölçüde azalacaktır.

Yakıtlı Araçlar

Yakıtlı araçlar da motorlarına göre benzinli ve nitrolu olarak ikiye ayrılırlar. Benzinli araçlar nitrolu modellere göre daha pahalıdır ve boyutları daha büyüktür. Nitrolu araçlar ise daha yaygındır ve hemen her boyutta bulunabilir. Şimdi nitrolu araçların avantaj ve dezavantajlarına bir göz atalım...

+ Gerçek ses: Nitrolu araçların tercih edilmelerindeki en büyük etken, motor seslerinin gerçekçi olmasıdır. Elektrikli araçlar tiz bir ses çıkarırken, nitrolu araçlar daha gerçekçi bir ses ile kendilerini belli eder. Bu ses, az sonra değineceğim tüm dezavantajlara katlanmamıza sebeptir.

- Yüksek ses: Biz model araç severlere güzel gelen motor sesi, çevrede bulunan herkese aynı güzellikte gelmeyecektir. Oturduğu yerden fırlayarak bağırıp çağıran bir çok teyzemiz tarafından istenmeyen insan ilan edileceksiniz.

+ Güç: Nitrolu araçlar, elektrikli modellere göre %30 daha yavaştır. Fakat, daha güçlülerdir. Yokuşları ve rampaları zorlanmadan çıkarlar.

- Çalıştırma donanımı: Nitrolu bir aracı çalıştırmak için (motor hacminiz büyükse starter'a), buji ısıtıcısına ve motor boğulmalarına karşı anahtar setine ihtiyacınız olur. Tabi ki eğlencenizin 10 ~ 15 dakikada bitmemesi için yedek yakıtınızın da yanınızda bulunması gerekir. Bu aletleri taşımak için bir çantaya ihtiyaç duyarsınız. Aletlerin çokluğu, hareket alanınızı daraltır, size ayak bağı olur. (Traxxas'ın geliştirdiği ez-Start sistemi ile tek bir cihaz taşıyarak aracınızı kolaylıkla çalıştırabilirsiniz.)

- Egzoz dumanı: Anahtar kelimeler: Zehir, koku ve çevreye zarar. Nitrolu bir aracın yanında ilk defa dakikalarınızı geçirdiğinizde, büyük olasılıkla birkaç saate baş dönmesi gibi zehirlenme belirtilerini göstereceksiniz. Kullandığınız yakıt bidonundaki kurukafa işareti her şeyi özetliyor. Bu durumda, aracınızı insan ve diğer canlılardan uzakta sürmeniz daha doğru olacaktır. Yani, nitrolu araçları elektrikli modeller gibi önünüze alıp yol boyunca peşine takılamazsınız. Çevreye duyarlı biriyseniz, aracınızı çimlerde sürerken egzozdan çıkan sıcak havanın çimleri yaktığını farkedeceksiniz.

+ Vites: Elektrikli araçların üst modellerinde karşımıza çıkan vites kavramı, neredeyse tüm nitro araçlarda standard olarak bulunuyor. Üstelik otomatik vites. Şanzıman kutusunun içerisinde bulunması ömür törpüsü bir vidayı çevirerek vitesin erken yada geç değişmesini ayarlayabiliyorsunuz. Tam gaz giderken vites atma sesini duymak da olaya ayrı bir zevk, aracınıza da sürat katıyor.

+ Diskli fren: Nitrolu araçlar diskli fren sistemine sahiptir. Bu, elektrikli modellere göre çok daha etkin duruş sağlar. Aracınızın amortisörleri yumuşaksa, frene bastığınızda güzel bir manzarayla karşılaşırsınız. Üst modellerde ön ve arka tekerlekler için farklı ayarlanabilir fren sistemi bulunur. Örneğin, frene yarım bastığınızda arka tekerlekler kilitlenir, tam bastığınızda tüm tekerlekler... Sürüş tercihinize göre bu ayarları modifiye edebilirsiniz.

- Yakıt bitimi: Nitrolu araçlarda yakıt deponuzu sürekli kontrol etmeniz gerekir. Sürüş sırasında yakıtınız biterse, karbüratöre daha çok miktarda hava girer ve aracınız tam gaza basmışsınız gibi hızlanır. Motorunuz güçlüyse frene basarak aracı durduramazsınız, birkaç saniyede metrelerce yolu tam gaz kateder. Bu sürede motora giden yağ miktarı azalır, devir yükselir ve motor aşırı ısınır. Yakıtınızı sürekli kontrol etmelisiniz, aksi takdirde aracınıza ve çevreye zarar verebilirsiniz.

- Batarya karmaşası: Aracınız yakıtlı ve mantıken elektrikli araçlara göre daha az batarya kullanacağınızı düşünüyorsunuz... Görüldüğü gibi değil. Aracınızda en az 3 tane servo motor ve bir alıcı bulunuyor. Bunlar için 1 set batarya ihtiyacınız var. Starter cihazınızın bataryasını ayrıca şarj etmeniz gerekiyor. Tabi ki buji ısıtıcınızı da... Peşpeşe bu 3 bataryayı, her seferde şarj aleti üzerinden ayar ve kablo değiştirerek şarj etmek, elektrikli aracı aratıyor...

- Ağırlık: Nitrolu araçlar daha fazla servo motora, şanzıman kutusuna ve silindirli bir motora sahiptirler. 1:8 ölçekli eşdeğer 2 aracı karşılaştırdığımızda, nitrolu modelin elektrikliye göre yaklaşık 2 kilo daha ağır olduğunu görüyoruz. Aracı elinizde yada omuzunuzda taşımanız gerektiğinde, bu 2 kiloluk fark kendisini belli ediyor.

- Sürüş maliyeti: Yakıt masrafınız, motorunuzun hacmiyle doğru orantılıdır. Örneğin, 8.2cc'lik bir araç, 300ml yakıtı 15 dakikada havaya karıştırır. Bu güzel zevkin 15 dakikası için 6 Lira ödersiniz. Buna ek olarak, ~10 depo benzin kullanımında bujinizi değiştirmeniz gerekir. Bütçeniz bol değilse, 3.3cc motorun üzerine çıkmamanızı tavsiye ederim.

- Motor ömrü: Fırçasız motorların aksine, nitrolu motorların ömürleri kısadır. Ortalama bir motor, 7 ile 10 Galon (26 ile 38 Lirte) yakıt kullandıktan sonra basınç kaybına başlar, performansı düşer ve çalışmaz hale gelir. Bu durumda silindir pistonunu ve yuvasını değiştirmeniz ve break-in işlemini yeniden yapmanız gerekir. Tüm motoru değiştirmezsiniz, ancak değişen parçaların ~150 Lira masrafı olur.

- Yüksek ağırlık merkezi: Nitrolu araçların motorları çoğunlukla araca dikey olarak monte edilir. Büyük hacimli bir off-road araca sahipseniz, motorunuzun ve metal soğutucuların ağırlıkları yarım kilo civarında olacaktır. Bu ağırlığın tekerlek merkezlerinden yükseğe yerleştirilmesi, virajlarda denge kaybına neden olabilecektir. On-road araçlarda ise motor yere yakın olacağından, ağırlığı aracın takla atmasını engeller.

+ Ciddiyet: Model aracınızı gören çoğu kişinin sorduğu 3 temel soru vardır: "Benzinli mi?", "Kaç yapıyor?" ve "Kaça aldınız?" Yakıtlı araçlar daha çok ilgi çeker, oyuncak seviyesinden daha uzaktır ve ciddi dururlar.

Karar Anı

Her iki tür aracın artılarını ve eksilerini hesapladığımızda, elektrikli araçlar çok daha hızlı ve kullanımı kolay duruyor. Yakıtlı araçlar ise daha çok emek istiyor, fakat gerçeğe daha yakın bir deneyim sağlıyor. Bu gerçeğe yakınlık, harcadığınız emeklerin karşılığını veriyor.

Elektrikli bir araçta yapabileceğiniz ayarlar; tekerleklerin dikey ve yatay açıları, süspansiyon ayarları, diferansiyel yağ ayarları, viraj denge çubuğu sertliği ve kumanda üzerinden ayarlanabilen hızlanma eğrileridir. Nitrolu bir araç, tüm bunlara ek olarak düşük ve yüksek hızdaki yakıt / hava karışımını değiştirmenize, vites ve fren ayarlarını yapabilmenize ve egzoz modifikasyonlarıyla performans / ses üzerinde oynamanıza imkan sağlar.

Model araçlarda kendinizi geliştirerek devam etmek, zamanla yeni araçlar almak ve farklı deneyimler kazanmak istiyorsanız tavsiyem, süreceğiniz alana uygun elektrikli bir model ile başlamanız olacaktır. İlk alacağınız aracın kalitesi, bu işten alacağınız keyfi doğrudan etkiler. 1:8 Ölçekli bir monster truck yada 1:10 ölçekli short course truck güzel bir başlangıç olabilir. Zamanla aracınıza hakimiyetiniz arttığında, yakıtlı bir modele geçerek daha fazla modifiye seçeneğine sahip olursunuz.

Yolunuz açık olsun...


Ek Dosya: Belirtilmemiş.
Okunma Sayısı: 13101

comments powered by Disqus
 
Hoşgeldiniz!
Son güncelleme: 25.12.2016
-
Yeni Teknik Yazılar
Latte Panda İncelemesi
Turta IoT HAT İncelemesi
USB Gamepad Kullanımı
GPIO Kullanımı
VEML6075 UV Sensör Kullan...
-
İlgili Gruplar
.NET MF ve Gadgeteer FB Grubu
İst. IoT & Wearables Meet-up
-
 

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 Unported License.Copyright © 1999 - 2017, Umut Erkal. Bu materyal, "Creative Commons Public Licence" ile sunulmuştur.
Kaynak göstererek ve ücretsiz olarak, aynı şartlar altında paylaşabilir ve kullanabilirsiniz. | Kullanım Sözleşmesi